My current research comprises functional morphological, behavioural as well as evolutionary aspects. The emphasis of this study lies on reproductive conflicts within and between the sexes, with the Hymenopteran Family Vespidae as a model system. This taxon is well suited for this purpose, because of the diversity in mating systems and the close relatedness between the species. Multiple mating has major implications in these species due to the haplodiploid sex determination, in which males emerge from haploid unfertilised eggs and females are diploid. Haplodiploidy influences the relatedness between the offspring strongly, which lies at the basis of theories on kin selection and the evolution of altruistic behaviour. However, these theories seem hard to reconcile with the fact that many social insect species are multiple mated. In this study, I am interested in the effect of polygamy and the consequential reduction in genetic relatedness between sperm cells used for fertilisation, which may lead to morphological cheater adaptations e.g. longer sperm cells and larger quantities of sperm. Furthermore, sperm competition may have a negative effect on the economy of sperm use in multiple mated species, although this can also be countered by maternal adaptations. A comparative study of monogamous versus polygamous species is made in order to assess the possible impact of sperm competition on the economy of sperm use. A new technique, allowing us to count the number of sperm cells on a freshly laid egg by means of fluorescent labelling, will be employed. In order to gain further insights into the evolution of maternal adaptations, the functional morphology of the spermatheca is studied in detail. For example, musculature may be an important factor in the economic use of sperm, as the muscles surrounding the spermathecal duct may be important regulators of the number of sperm cells that are released for fertilisation.

Mijn huidig onderzoek omvat zowel functioneel morfologische, gedragsbiologische als evolutionaire aspecten. De nadruk ligt op reproductieve conflicten met als modelsysteem de Vespidae. Binnen deze wespenfamilie bestaat er een grote verscheidenheid aan sociale systemen en paarsystemen. Meervoudige paring heeft bij sociale insecten belangrijke implicaties vanwege de haplodiploïde geslachtsbepaling bij deze soorten. Haplodiploïdie beïnvloedt immers sterk de verwantschap tussen de nakomelingen, wat in het verleden vaak als verklaring voor altruïstische gedragingen werd aangehaald. Deze theorie valt echter moeilijk te rijmen met de geobserveerde meervoudige paringen van de koninginnen bij een aantal wespensoorten, aangezien dit een gereduceerde verwantschap tussen de werksters impliceert. In deze studie wil ik nagaan in hoeverre meervoudige paring en de resulterende reductie in genetische verwantschap tussen de spermacellen gebruikt bij de bevruchting, kan leiden tot morfologische cheater adaptaties, zoals langere spermacellen, meer spermacellen, enz. Bij multiple mated soorten verwachten we dat spermacompetitie de economie van het spermagebruik negatief beïnvloedt, maar langs de andere kant kunnen er ook maternale adaptaties bestaan om oneconomisch gebruik van het sperma tegen te gaan. Om de mogelijke impact van spermacompetitie op de economie van het spermagebruik te bepalen maak ik een vergelijkende studie tussen monogame en polygame wespensoorten. Hiervoor maak ik gebruik van een nieuwe techniek, die toelaat het aantal spermacellen aanwezig op de buitenkant van vers gelegde eieren routinematig te tellen na fluorescente labelling. Om inzichten te verwerven in het bestaan van deze maternale adaptaties om oneconomisch gebruik van sperma tegen te gaan wordt eveneens de functionele morfologie van de spermatheca onder de loep genomen. Zo kunnen de spieren rondom het spermathecaal kanaal controle uitvoeren over het aantal spermacellen dat er wordt vrijgesteld voor de bevruchting en zo een belangrijke rol spelen in de economie van het gebruik van de spermavoorraad.

NIEUWS - GRATIS WESPENVERDELGING !!

Voor mijn onderzoek ben ik momenteel op zoek naar wespennesten. Indien u een nest in de tuin of in huis hebt, kan u mij steeds contacteren: tel.: 0474479172 of 016323964, e-mail: annette.vanoystaeyen@bio.kuleuven.be.  Ik kom het nest geheel gratis verwijderen!!

I am currently looking for wasp colonies for my research. If you happen to have a wasp nest in your house or in the garden, do not hesitate to contact me: tel.: 0474479172 or 016323964, e-mail: annette.vanoystaeyen@bio.kuleuven.be.  I will remove the nest for free!!