Practicum 5: Het bloedvatenstelsel bij Vertebrata

1. BLOED

Bloed bestaat uit een waterig gedeelte (het plasma) met daarin de bloedcellen. Bij Vertebrata treffen we drie grote groepen bloedcellen aan: rode bloedlichaampjes (erythrocyten), witte bloedlichaampjes (leukocyten) en bloedplaatjes (thrombocyten). Tijdens een eerste oefening kan je deze drie types bloedlichaampjes opsporen in een bloeduitstrijkje van de mens en van de kikker. In de handleiding wordt gevraagd het verschil tussen een menselijke rode bloedcel en die van de kikker te beschrijven; let daarbij niet alleen op de structuur, maar ook op de grootte! Hoe kan je dit verschil verklaren? Herken je de verschillende types bloedcellen op onderstaande foto?

2. BLOEDVATEN

De structuur van de bloedvaten (arteries en venes) wordt geïllustreerd met een doorsnede doorheen de navelstreng van een varken waarin zich twee grote bloedvaten bevinden: de arteria umbilicalis en de vena umbilicalis. Wat is de functie van deze bloedvaten?

	Dwarse doorsnede door de navelstreng van een varken. Hoe kan je de vene van de arterie onderscheiden?
	Structuur van de bloedvaten.
	Detail van een grote arterie met goed zichtbare elastica interna. (In het lumen van de arterie bevinden zich duidelijke erythrocyten.)

Probeer ook de voornaamste bloedvaten van het menselijk lichaam te benoemen. Een mooi schema van het bloedvatenstelsel bij de mens vind je ook op The Human Circulatory System.

3. HET HART

Om de anatomie van het hart te bestuderen dissecteren we een varkenshart (geen runderhart zoals vermeld in de handleiding). Varkensharten worden sterk versneden in het slachthuis; bekijk dus ook de harten bij je medestudenten om structuren te zien die bij je eigen hart beschadigd zijn. Je vindt verschillende foto's van gedissecteerde harten door de sleuteltermen "heart dissection" in te geven in Yahoo of Google. Onderstaande figuren illustreren een aantal begrippen die in de practicumhandleiding aan bod komen.

	Ventriculair septumdefect (VSD) bij de mens.
	Het foramen ovale bij het foetale hart.
	Restant van het foramen ovale bij het volwassen hart: de fossa ovalis (aangeduid met nr. 3 op de foto).

Tenslotte wordt de microscopische structuur van hartspierweefsel bekeken en vergeleken met dwarsgestreept en glad spierweefsel. Essentieel voor een goede hartwerking zijn de intercalaire schijven (of glansstrepen). Hieronder vind je twee TEM-opnamen van een dergelijke intercalaire schijf. Verklaar het belang van de intercalaire schijven. Welke informatie geven deze TEM-opnamen meer over de structuur van de glansstrepen in vergelijking met de microscopiecoupes? Verklaar!

[terug naar overzicht]